Monday, May 10, 2010

පිළිසිද ගැනීමකින් තොරව ගර්භනී ලක්ෂණ පහළ වීම

උපදෙස් - විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය ඩී.වී.ජේ.හරිශ්චන්ද්‍ර.

විවාහ වී වසර තුනක් ද ඉක්මවා සිටි තරුණ කාන්තාවක් එතෙක් කලක් දරුවකු නොලැබීම හේතුවෙන් මහත් මානසික පීඩනයකට ලක්ව සිටියාය.කෙසේ හෝ පසුව ඇයට ගර්භනී ලක්ෂණ පහළ වූ අතර ඇය තුළ මෙන්ම සැමියා තුළත් එම පවුල් වල අය තුළත් හටගත්තේ ඉහ වහා ගිය සතුටකි.ඉන්පසු මේ යුවළ ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍යවරයකු මුණ ගැසුනහ.එහිදී කරන ලද පරීක්ෂණ මගින් අනාවරණය වූයේ ඇයට දරු ගැබක් පිහිටා නැති බවයි.නමුත් ඇයට වෛද්‍යවරයාගේ කීම විශ්වාස කළ නොහැකි වුණි.දරු ගැබක් නැත්නම් ගැබිනි සමයේ ඇති වන ලක්ෂණ පහළ වූයේ කෙසේදැයි ඇය විමසා සිටියාය.

මේ තත්වය හදුන්වන්නේ ව්‍යාජ ගර්භය හෙවත් Pseudocyesis (සූඩෝසයිසිස්) ලෙසිනි.මෙය සුලු මානසික ආබාධයකි.මුලුමනින්ම මානසික හේතූන් මත කායික ලක්ෂණ හට ගන්නා මෙහි ස්වභාවය නම් දරු ගැබක් නොපිහිටා ගර්භනී ලක්ෂණ පහළ වීමය.එනම් මාස් ශුද්ධිය ඇන හිටීම, බඩ පිපීම, බඩ දගලන ස්වභාවය දැනීම, කෑම අරුචිය ඇති වී දොලදුක් ලක්ෂණ පහළ වීම, උදේට ඇති වන ඔක්කාරය, පියයුරු තුඩුවල පැහැය වෙනස් වීම (ලා පැහැවීම.) ආදියයි.නමුත් ගර්භනීභාවය පරීක්ෂා කෙරන මුත්‍රා පරීක්ෂණයකදී ඇය ගර්භනී නොවන බව සනාථ වනු ඇත.


මුලුමනින්ම මානසික සාධක මත ඇති වන මේ ආබාධය අයත් වන්නේ මායා රෝග (Hysteria - හිස්ටීරියා) ගණයටය.මායා රෝගය දැන් හැදින්වෙන්නේ විඝටනාබාධය (Dissociative Disorder) ලෙසිනි.විඝටනාබාධය හට ගැනීමට කරුණු 2ක් බලපායි.ඒ මානසික ගැටුම හා අති උපරිම උත්තේජනයයි.අති උපරිම උත්තේජනය යනු තමාට විද දරා ගැනීමට නොහැකි තරම් දැඩි චිත්ත වේග ඇති වීමයි.


දරුවකු ලැබීමට තිබෙන තදබල ආශාව මෙන්ම දරුවෙකු ලැබේවි යන බිය නිසාත් ව්‍යාජ ගර්භය හට ගත හැකිය.මෙය තව දුරටත් මෙසේ විස්තර කිරීමට පුලුවන.


යම් කාන්තාවක් විවාහ වී වසර කිහිපයක් ගත වීත් දරුවකු නොලබන්නේ නම් දරුවකුට තිබෙන ආශාව ඇයට ඉතා ප්‍රභල ලෙසින් දැනෙනු ඇත.එසේම දරුවකු නොලැබීම නිසා ඇයට සැමියාගෙන් විශේෂයෙන්, ඔහුගේ මව ඇතුලුව එම පාර්ශවයේ වැඩිහිටියන්ගෙන් විශාල ප්‍රතිරෝධයක් එල්ල විය හැකිය.එවැනි කාන්තාවක් තුළ මානසිකව ඇති වන දැඩි පීඩනය නිසා ඇයට ව්‍යාජ ගර්භ තත්වය ඇති වීමට ඉඩ තිබේ.


එසේම තමන්ගේ පෙම්වතා සමග ඉතා සුලු සබදතාවයක් පැවැත්වූ අවිවාහක තරුණියකට වුවද තමන්ට දරු ගැබක් හට ගනීවි යන සැකය මතින් ඇති වන තදබල බිය නිසා ව්‍යාජ ගර්භ තත්වය හට ගැනීමේ අවකාශ ඇත.


ගර්භනී ලක්ෂණ ඇති වූ පසු වෛද්‍යවරයකු ලවා පරීක්ෂා කරවා ගැනීමේදී එය ව්‍යාජ ගර්භයක්ද සැබෑවටම ගැබ් ගැනීමක්ද යන්න හදුනා ගත හැකිය. අල්ට්‍රා සවුන්ඩ් ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් මගින් මේ තත්වය පහසුවෙන් දැන ගැනීමට පුලුවන.එය ව්‍යාජ ගර්භයක් බව ප්‍රසව හා නාරිවේද වෛද්‍යවරයා විසින් හදුනා ගැනීමෙන් පසුව මනෝ වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු කිරීම බොහෝ විටම සිදුවේ.මෙයට වඩාත්ම සුදුසු වන්නේ මනෝ චිකිත්සක ප්‍රතිකාරය.ඖෂධ ප්‍රතිකාර එපමණටම අවශ්‍ය වන්නේ නැත.


ව්‍යාජ ගර්භය හෙවත් Pseudocyesis රෝගයට සමීප තවත් මානසික රෝග කිහිපයක්ම තිබේ.


එයින් එකක් වන්නේ මැලින්ගරින් රෝගයයි. (Malingering Disorder) ඉහත කී ව්‍යාජ ගර්භ තත්වයේදී තමාට දරු ගැබක් නැති බව රෝගියා නොදනියි.නමුත් මැලින්ගරින් රෝගයේදී සිදු වන්නේ තමන් ගැබ් ගෙන නැති බව දැ දැම ගැබ් ගත් ලෙසින් බොරු රගපෑමක යෙදීමය.


මෙවැනි තවත් රෝගයක් ලෙස මුන්චවුසන් රෝගය (Munchausen Syndrome) දැක්වීමට පුලුවන.මෙය මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දැන් භාවිතා වෙන්නේ ෆැක්ටීෂස් රෝගය (Factitious Disorder) ලෙසිනි.මෙයද සිතේ ඇතිවන බලවත් ගැටලු සහගත තත්වයන් මත ඇතිවන අතර මැලින්ගරින් සහ ෆැක්ටීෂස් රෝග දෙක අතර පවතින වෙනස නම් මැලින්ගරින් රෝගියා තමා කරන්නේ බොරුවක් බව හොදින් දැන සිටීමත් ෆැක්ටීෂියා රෝගියා එය පැහැදිලිව නොදැන හිදීමත්ය.මුන්චවුසන් රෝගීන් රෝහල් ගත වීමට තදබල කැමැත්තක් දක්වයි.ඒ අනුව කුමක් හෝ ආපදාවක් තමන් විසින්ම සිදු කරගෙන රෝහලට ඇතුලු වනු අත.මෙය Hospital addiction ලෙස ද හදුන්වනු ලබයි.


මෙම රෝගවලට සමීප පිරිමින්ට පමණක් වැලදෙන තවත් මානසික ආබාධයක් තිබේ.මෙය කුවාඩ් රෝගය (Cauvadi Syndrome) නමින් හැදින්වෙයි.


කුවාඩ් රෝගයේ ස්වභාවය නම් බිරිද ගැබ් ගත් විට සැමියා තුළත් ගැබිනි මවක් තුළ ඇතිවන ලක්ෂණ පහළ වීමය.ඔක්කාරය, වමනය, විශේෂයෙන් දත් කැක්කුම මෙහිදී ඇතිවන ලක්ෂණ වේ.


කුවාඩ් රෝගයට එම නම ලැබී ඇත්තේ මෙසේය.කුවාඩ් යනු වනචාරී ගෝත්‍රයක නමකි.එම ගෝත්‍රයේ සිරිතට අනුව බිරිද දරු ප්‍රසූතියකට සූදානම් වන විට තිඹිරි ගෙට යන්නේ සැමියාය.ඔහු එහිදී තම උදරය අල්ලාහෙන කෑ ගැසීම සිදුවේ.මේ එම ගෝත්‍රිකයන්ගේ චාරිත්‍රයකි.ඒ අනුව මෙම රෝගයට කුවාඩ් යන නම ලැබී ඇත.දැන් ලෝකය කොතරම් දියුණු වුවත්, ඉතා දියුණු රටවල පවා ඇතැම් අවස්ථාවලදී මෙම රෝගය පිරිමින් තුළ දැකිය හැක්කේ යටිහිතේ ගැඹුරේම තැන්පත් වී තිබෙන සාධක මතය.


මේ රෝගයේදී බහුලව දැකිය හැකි ලක්ෂණයක් වන්නේ දත් කැක්කුමය.ඒ අනුව දත් නරක් වී නොතිබුණත් මානසික හේතූන් මත දත් කැක්කුම ඇතිවේ.එනිසා ඔවුන් දන්ත වෛද්‍යවරයකු ලවා එම කැක්කුම ඇති දත් උදුරා දැමීමට පෙළඹිය හැකිය.දත් උගුල්ලා දැමීමේ ක්‍රියාව දරු ප්‍රසූතියකට සමාන වේ.


මේ සියල්ලක්ම සුලු මානසික රෝග වන අතර මනෝ වෛද්‍යවරයකු හට පහසුවෙන්ම සුව කළ හැකිය.


9 comments:

  1. කාලිංගMay 10, 2010 at 1:28 PM

    This comment has been removed by a blog administrator.

    ReplyDelete
  2. වැදගත් ලිපියක්. සමාජය තුළ බහුලව ඇති නමුත් නොදන්නා කම නිසා සැඟවී ඇති මෙවන් මානසික ‍තත්ත්වයන් පිළිබඳව ඉදිරියටත් දැනුවත් කරන්න. මෙවන් දේ දැනුවත්ව සඟවාගෙන සිටීම සමාජයට කරන අසාධාරණයක් බව මගේ හැඟීමයි.

    කාලිංග මෙසේ අදහස් දැක්වීමත් එක්තරා මානසික රෝගයක් නේද? ඒ ගැනත් අපව දැනුවත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිනවා.

    ReplyDelete
  3. ඔව් ඔයා මේක පලකරපු එක හොදයි.වැදගත් ලිපියක්.ගොඩක් අය දන්නේවත් නෑ මෙහෙම ලෙඩරෝග තියෙනවද කියලාවත්..දිගටම ලියන්න අයියේ...

    ReplyDelete
  4. හොඳ ලිපියක්...
    ඉහත අදහස් දක්වලා තියෙන්නේ කාලිංග නෙවෙයි කියලයි මට හිතෙන්නේ.ඒක නම් මම දන්නවා

    ReplyDelete
  5. @ AMIB, මම, හෙළයා - බොහොම ස්තූතියි ඔබගේ ප්‍රතිචාර වලට.

    ReplyDelete
  6. @ AMIB, මම, හෙළයා - බොහොම ස්තූතියි ඔබගේ ප්‍රතිචාර වලට.

    ReplyDelete
  7. ලිපිය ඉතා ලස්සනයි. නමුත් ඇත්තටම මේ තත්වයන් සමාජයේ දුලභයි. ඒ කෙසේ වෙතත් ඒ පිළිබඳ දැන ගෙන සිටීමත්, සෑදුණු කෙනෙක් වෙතොත් හඳුනාගෙන ඔහුට/ ඇයට විහිලු නොකොට මානසික වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු කිරීමේ වැදගත්කමට මමත් අවධාරණය කරනවා.

    ReplyDelete
  8. හිතවත, මේ කියන්නේ ඉන් වැරදි අවබෝධයක් එන්න පුලුවන් නිසයි. ඔබ සඳහන් කරනවා,"ගර්භනී ලක්ෂණ ඇති වූ පසු වෛද්‍යවරයකු ලවා පරීක්ෂා කරවා ගැනීමේදී එය ව්‍යාජ ගර්භයක්ද සැබෑවටම ගැබ් ගැනීමක්ද යන්න හදුනා ගත හැකිය. සී.ටී. ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් මගින් මේ තත්වය පහසුවෙන් දැන ගැනීමට පුලුවන." කියල.
    නමුත් කවදාවත් සී.ටී. ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් ගර්භනී බවක් සනාථ කිරීමට කරන්නේ නෑ. සී.ටී. යනු x-කිරණ පරීක්ෂණයකි. එය කලළයට හානිකරයි. කල යුත්තේ, අල්ට්‍රා සවුන්ඩ් පරීක්ෂණයකි.
    එම වැරැද්ද නිවැරදි කොට මේ comment එක මකා දමන්න.

    ReplyDelete
  9. @ භාග දොස්තර - වැරැද්ද නිවැරදි කලා.ස්තූතියි වැරැද්ද පෙන්නලා දුන්නාට....:)

    ReplyDelete